الشيخ محمد باقر الشريعتي الأصفهاني
166
تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى )
بتواند مرغ و خروس و گوسفند و گاو و اسب و قاطر از مجراى غيرطبيعى يا از طريق سلول آنها بسازد ، مىتواند بسيارى از مشكلات خود را بر طرف كند . و اين امر نه تنها اشكالى ندارد بلكه پى بردن به قوانين ثابت و مقررات حكيمانه در جهان ، كليد بهزيستى و خوشبختى انسان است . و اگر بتواند در آزمايشگاهها ملكول زنده به وجود آورد ، مفهومش اين است كه بشر بر اثر ترقى علم و تعقل زياد ، كتاب مقدس خلقت را خوب مطالعه كرده و در كشف رموز و اسرار الهى به پيروزىهاى عظيمى نايل آمده است . يكى از دانشمندان حياتشناس به مناسبت صدمين سالگرد رحلت داروين مىنويسد : « تا هزار سال ديگر انسان به راز حيات و زندگى پى خواهد برد ، ولى اين امر دليل آن نيست كه انسان خواهد توانست مگس يا حشره ديگر و يا حتى سلول زنده بسازد » . « 1 » اين نوشته از نظر حياتشناسى به منزله يك اعلاميه جهانى تلقى گرديد و عجز و ناتوانى بشر را به اثبات رسانيد . حضرت على عليه السلام در چهارده قرن قبل مىفرمايد : اگر تمام موجودات زنده جهان از پرندگان ، چهارپايان و ساير حيوانات و تمام امتهاى بىسواد و باسواد دست به دست هم بدهند كه پشهاى به وجود آورند ، ما قَدَرْت على احداثِها ولا عرفْت كيف السبيلُ على ايجادها و لتحيّرتْ عقولها فى علم ذلك ؛ قدرت پيدا نخواهند كرد يك پشهاى به وجود بياورند بلكه راه به وجود آوردن آن را نيز نمىشناسند . اگر آدميان روزگارى به چنين كارى دست يازند ، عقلهاى آنان مبهوت و مضطرب مىشود و نيروهاى ذخيرهشان به تدريج از دست رفته ، پايان مىپذيرد و از راهى كه رفتهاند خسته و بىحاصل و غمزده برمىگردند ؛ در حالى كه از شكست خود مطلع و به ناتوانى خويش از آفريدن پشه معترف مىباشند . « 2 » نظير جنجالى كه ماديّون دربارهء كار پروفسور ايتاليايى ( دانيل ) به راه انداختند ، به هنگام فرضيهء داروين نيز به وجود آوردند ؛ به اين معنا كه گمان كردند با اين تئورى در
--> ( 1 ) . روزنامهء اطلاعات ، شمارهء 10160 . . ( 2 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 186 . .